Wydanie 1/2017
str. 67 - 70

Bolesław Wicherkiewicz i jego wkład w rozwój nowych technik operacji zaćmy wprowadzanych pod koniec XIX wieku

Bolesław Wicherkiewicz and his role in the development of new cataract surgery techniques in the late XIX century

Anna Bogdali 1,2 , Jakub Jarczak 3 , Bartłomiej Ciszewski 3, Natalia Mackiewicz 3, Martyna Szworak 3 , Bożena Romanowska-Dixon 1,2

1 Katedra i Klinika Okulistyki i Onkologii Okulistycznej Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum w Krakowie
Kierownik: prof. dr hab. n. med. Bożena Romanowska-Dixon
2 Oddział Kliniczny Okulistyki i Onkologii Okulistycznej Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie
Kierownik: prof. dr hab. n. med. Bożena Romanowska-Dixon
3 Studenckie Koło Naukowe Katedry i Kliniki Okulistyki i Onkologii Okulistycznej Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum w Krakowie
Opiekun Koła: dr n. med. Anna Bogdali


Streszczenie: Profesor Bolesław Wicherkiewicz (1847–1915) był wybitnym polskim okulistą, uznawanym za jednego z najlepszych w Europie. Początkowo pracował w Poznaniu, tu stworzył jeden z największych w XIX wieku na ziemiach polskich szpital okulistyczny. W 1896 roku objął stanowisko profesora okulistyki i dyrektora Kliniki Okulistycznej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Działalność badawcza Bolesława Wicherkiewicza dotyczyła głównie metod operacji: zaćmy, jaskry, zmarszczki nakątnej i małych szpar powiekowych, oraz wprowadzenia nowych leków na rynek okulistyczny i leczenia chorób zapalnych oka. W 1885 roku zapoczątkował stosowanie 10-procentowego roztworu kokainy do znieczulenia miejscowego zamiast ogólnego znieczulenia chloroformem. Opracował sposób usuwania torebki przedniej szczypczykami z czterema ząbkami służącymi także do jednoczesnej operacji zaćmy z irydektomią. Zapoczątkował usuwanie niedojrzałej zaćmy z płukaniem komór gałki ocznej 1–2-procentowym roztworem kwasu bornego za pomocą wynalezionego przez niego irygatora. Własnym nakładem w latach 1899–1914 wydawał także pierwsze polskie czasopismo okulistyczne Postęp Okulistyczny. W dorobku naukowym Bolesława Wicherkiewicza znajduje się około 300 publikacji w językach polskim, niemieckim, angielskim i francuskim. Profesor Wicherkiewicz był wielkim patriotą, a jego miłość do Ojczyzny wielokrotnie przejawiała się działalnością zarówno w będącej pod zaborami Polsce, jak i na arenie międzynarodowej.

Summary: Professor Bolesław Wicherkiewicz (1847–1915) was a prominent Polish ophthalmologist considered one of the best in Europe. Initially, he stayed in Poznań where he set up the largest ophthalmic hospital in the 19th-century Poland. In 1896, he was appointed Professor of Ophthalmology and the Head of Ophthalmology Department at the Jagiellonian University in Cracow. Bolesław Wicherkiewicz’s research focused mainly on surgical methods and techniques in cataract, glaucoma, epicanthic fold, and small palpebral fissures, as well as the introduction of new drugs in ophthalmology, and treatment of ocular inflammatory diseases. In 1885, he initiated the use of a 10% solution of cocaine for local anaesthesia instead of general anaesthesia with chloroform. He developed a method for the anterior capsule removal using four-tooth forceps, also used in cataract surgery with simultaneous iridectomy. Bolesław Wicherkiewicz initiated immature cataract removal using a self-invented irrigation device to rinse the eye with 1–2% boric acid solution. At his own expense, he also published the first Polish ophthalmic magazine, Postęp Okulistyczny, in 1899–1914. Published works of Boleslaw Wicherkiewicz amount to about 300 publications in Polish, German, English, and French. Professor Wicherkiewicz was a great patriot and his love for the homeland was manifested repeatedly in his activities in both divided Poland and internationally.

Słowa kluczowe: Bolesław Wicherkiewicz, Postęp Okulistyczny, zaćma.

Keywords: Bolesław Wicherkiewicz, Postęp Okulistyczny, cataract.


powrót

REDAKCJA NIE UDZIELA PORAD MEDYCZNYCH I NIE POŚREDNICZY W KONSULTACJACH PACJENTÓW Z LEKARZAMI