|
NR 4-6/2005
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Występowanie
różnowzroczności u uczniów w wieku od 6 do 18 lat
Occurence of anisometropia
among students ranging from 6 to 18 years of age
Damian Czepita, Wojciech Gosławski, Artur
Mojsa
Z Katedry i Kliniki Okulistyki z Zakładem Patofizjologii Narządu
Wzroku Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie
Kierownik: prof. dr hab. n. med. Danuta Karczewicz |
|
|
| Summary: |
Purpose: To
determine the prevalence of anisometropia among students
ranging from 6 to 18 years of age.
Material and methods: 5023 students from
elementary schools, junior high schools and high schools,
aged 6-18 years were examined. Measurements of visual
acuity as well as retinoscopy after cycloplegia have
been carried out. The data were analyzed using
chi-square test and the coefficients of rang Spearman's
correlation were calculated.
Results: It was found that 6% of the students
suffer from anisometropia. No influence of the students'
age on the prevalence of anisometropia was observed. It
was found that anisometropia occurs more frequently
among boys than among girls. |
| Słowa kluczowe: |
różnowzroczność,
występowanie. |
| Key words: |
anisometropia, occurrence. |
|
|
|
W ostatnim okresie odnotowano
znaczny wzrost częstości występowania wad refrakcji. Dlatego też
opublikowano szereg prac na temat wpływu czynników genetycznych
oraz środowiskowych na powstawanie krótkowzroczności,
nadwzroczności oraz niezborności. Zdecydowanie mniejsze
zainteresowanie badaczy budziła problematyka różnowzroczności (anizometropii)
(1-15).
Powszechnie wiadomo, że nieskorygowana w dzieciństwie
różnowzroczność może prowadzić do powstania niedowidzenia oraz
zeza (6-8,10,11,15).
Jednak, mimo że jest to tak poważny problem społeczny, do tej
pory w piśmiennictwie światowym opublikowano niewiele prac na
temat anizometropii (3,4,6-8,10,11,14,15). W Polsce ukazało się
zaledwie kilka publikacji dotyczących występowania
różnowzroczności (1,2,5,9,12,13). Dlatego też postanowiono
określić częstość występowania anizometropii u dzieci szkolnych.
Metodyka
Przebadano 5023 uczniów, w tym 2672 dziewczynek i 2351 chłopców
w wieku od 6. do 18. roku życia, średni wiek wynosił 11 lat.
Badane dzieci uczyły się w liceum nr 1 w Szczecinie, w szkołach
podstawowych oraz w gimnazjach Szczecina i okolic.
Badania przeprowadzono w gabinetach piel ęgniarek szkolnych oraz
w gabinetach zabiegowych znajdujących się na terenie szkół. Do
worka spojówkowego podawano 1% roztwór tropicamidu. Czynność tę
powtarzano po 5 minutach, a po 30 minutach od ostatniego
zapuszczenia kropli, metodą skiaskopii, oznaczano refrakcję
oczu. Ani-zometropię stwierdzano, gdy różnica w retrakcji oczu
byta > 1,0
Wyniki
Stwierdzono, że 6% uczniów w wieku od 6 do 18 lat ma
róż-nowzroczność. Nie zaobserwowano wpływu wieku na częstość
występowania anizometropii. Wykazano, że różnowzroczność
występuje o 1% częściej u chłopców niż u dziewcząt. Nieco
większą różnicę częstości występowania anizometropii u chłopców
stwierdzono w grupie uczniów, którzy ukończyli 18. rok życia (o
6% częściej, p < 0,05) (tab. I, ryc. 1).
Omówienie
W wielu pracach wykazano, że różnowzroczość występuje bardzo
często u noworodków oraz niemowląt. U dzieci, które ukończyły 1.
rok życia, częstość występowania anizometropii ulega redukcji i
utrzymuje się na stałym, niskim poziomie (15).
W badaniach przeprowadzonych wśród dzieci chińskich,
mieszkających w Hongkongu, zaobserwowano, że 24% niemowląt i 2%
dzieci w wieku od 3 do 6 lat ma różnowzroczność (3,4). Podobne
wyniki uzyskano, badając populację dzieci angielskich.
Stwierdzono, że ponad 14% noworodków oraz 7-9% dzieci w wieku od
roku do 3,5 lat ma anizometropię (6-8,15).
W 1991 r. Rosner i Belkin (14) po przebadaniu ponad 312 tysięcy
osób w wieku od 17 do 19 lat wykazali, że różnowzroczność
występuje o 0,05% częściej u kobiet niż u mężczyzn.
Badania nad częstością występowania anizometropii w Polsce
zostały zapoczątkowane w 1938 r. przez Grzędzielskiego i
Dymitrow-ską (5). Wykazano wówczas, że róż-nowzroczność
występuje częściej u mężczyzn o budowie atlet ycznej i
piknicznej, a rzadziej u osób aste-nicznych i dysplastycznych. W
latach 60. i 70. rozległe badania nad występowaniem
anizometropii prowadzili Czerek-Jaguczańska i wsp. (2),
Koraszewska-Matuszewska i Illg (9), Mikulski (12), Ogielska i
wsp. (13). Autorzy ci stwierdzili, że wśród młodzieży szkolnej i
akademickiej różnowzroczność występuje z częstotliwością od
kilku do kilkunastu procent. Nie zaobserwowano wpływu wieku oraz
płci na częstość występowania anizometropii. Nieco inne wyniki
uzyskali Baran i Buła
(1) , którzy podali, że 22% mężczyzn i 23% kobiet ma
różnowzroczność.
W przeprowadzonych badaniach stwierdzono, że anizometropia
występuje u 6% uczniów w wieku od 6 do 18 lat. Podobnie jak w
pracach Czerek-Jaguczańskiej i wsp.(2) ,
Koraszewskiej-Matuszewskiej i IN ga (9), Mikulskiego (12),
Ogiel-skiej i wsp. (13) nie zaobserwowano wpływu wieku na
częstość występowania różnowzroczności. Stwierdzono jednak
nieznacznie częstsze występowanie anizometro-pii u chłopców niż
u dziewcząt.
|
|
Wyniki przeprowadzonych badań
różnią się znacznie od wyników uzyskanych przez Barana i Bułę
(1). Z pewnością jest to związane z faktem, że autorzy ci
wykonali badania na małej i niereprezentatywnej grupie
sportowców wyczynowych oraz kandydatów do uprawiania różnych
dyscyplin sportowych.
W 1990 i 1999 r. Lin i wsp. (10,11) po przebadaniu na Tajwanie
kilkunastu tysięcy uczniów w wieku od 7 do 18 lat wykazali, że
wraz z wiekiem rośnie częstość występowania różnowzroczności. Do
tej pory zależności tej nie opisano w obr ębie innych ras.
Prawdopodobnie zjawisko to był o spowodowane bardzo wysokim
odsetkiem występowania wszelkich wad refrakcji na Tajwanie.
PIŚMIENNICTWO:
1. Baran L., Buła B.: Wady refrakcji u zawodników różnych
dyscyplin sportu. Wych. Fiz. i Sport, 1966, 10, 99-105.
2. Czerek-Jaguczańska H., Ogielska E., Racyńska J.: Zmienność
wad refrakcji u młodzieży szkolnej w wieku lat 8, 12, 16 i 20.
Mater. Prace Antropol., 1964, 68, 133-138.
3. Edwards M.: The refractive status of Hong Kong Chinese
infants. Ophthal. Physiol. Opt., 1991, 11, 297-303.
4. Fan C. -S., Edwards M., Chan Y. -C.: Vision screening of
pre-school children by eccentric phot orefraction using a
digital camera. Hong Kong, J. Ophthalmol., 1999, 2, 14-20.
5. Grzędzielski J., Dymitrowska M.: Statystyczne badania narządu
wzroku u kandydatów na studia w lwowskich szkołach akademickich.
Klin. Oczna, 1938, 16, 50-69.
6. Ingram R. M.: Refraction of 1-year-old children after
atropine cycloplegia. Brit. J. Ophthalmol., 1979, 63, 343-347.
7. Ingram R. M., Barr A.: Changes in refraction between the ages
of 1 and 31/2 years. Brit. J. Ophthalmol., 1979, 63, 339-342.
8. Ingram R. M., Traynar M. J., Walker C., Wilson J. M.:
Screening for refractive errors at age 1 year: a pilot study.
Brit. J. Ophthalmol., 1979, 63, 243-250.
9. Koraszewska-Matuszewska B., Illg W.: Wartość masowych badań
okulistycznych dzieci szkolnych. Klin. Oczna, 1972, 42,395-398.
10. Lin L. L. K., Lieu J. C., Jan J. H., Shih Y. F., Hou P. K.:
The signi-
ficance of anisometropia and astigmatism in myopic progres-sion
- a longitudinal study. (w:) red. J. Weintraub: Proceedings of
the 4th international conference on myopia. Singapore 1990. MIRF,
New York, 1990, 195-205.
11. Lin L. L. -K, Shih Y. -F., Tsai C. -B., Chen C. -J., Lee L.
-A., Hung
P. -T., Hou P. -K.: Epidemiologic study of ocular refraction
among schoolchildren in Tai wan in 1995. Optom. Vis. Sci., 1999,
76, 275-281.
12. Mikulski T.: Dynamika wad ref rakcji. Klin. Oczna, 1972, 42,
389-393.
13. Ogielska E., Czerek-Jaguczańska H., Pacyńska J.: Zagadnienia
wad refrakcji u młodzieży szkolnej i akademickiej. Klin. Oczna,
1967, 37, 721-728.
14. Rosner M., Belkin M.: A nation-wide study of myopia
preva-lence in Israel. Findings in a population of 312,149 young
adults. Metabol. Pediatr. System. Ophthalmol., 1991, 14,
37-41.
15. Saunders K. J.: Early refractive development in humans. Surv.
Ophthalmol., 1995, 40, 207-216.
Autorzy dziękują pani A. Pechmann za pomoc w zbieraniu
materiału.
Praca wpłynęła do Redakcji 1.03.2004 r. (582).
Adres do korespondencji (Reprint requests to):
dr hab. n. med. Damian Czepita ul. Roentgena 18 71-687 Szczecin
|
|
| |
Ryc. 1. Występowanie różnowzroczności u
uczniów w wieku od 6 do 18 lat. Oś pionowa - częstość
występowania w procentach. Oś pozioma - wiek
w latach. Czarne słupki - dziewczynki. Białe słupki - chłopcy.
Fig. 1. Occurrence of anisometropia of among students ranging
from 6 to 18 years of age. Vertical axis - prevalence in %.
Horizontal axis - age in years.
Black bars - girls. White bars - boys.
|
|
Cała grupa / Whole group |
Dziewczynki / Girls |
Chłopcy / Boys |
Dziewczynki - chłopcy
Girls - boys |
|
Wiek w latarh |
Liczba osób z różno- wzrocznością |
Liczba osób bez różno- wzroczności |
Częstość występowania w% |
Liczba osób 7 różno-wzrocznością |
Liczba osób bez różno-wzroczności |
Częstość występowania w% |
Liczba osób z różno-wzrocznością |
Liczba osób bez różnowzroczności |
Częstość występowania w% |
Różnica w % |
|
Age in years |
Number of people with anisometropia |
Number of people without anisometropia |
Prevalence in % |
Number of people with anisopetropia |
Number of people without anisometropia |
Prevalence in % |
Number of people with anisometropia |
Number of people without anisometropia |
Prevalence in % |
Difference in % |
|
6 |
34 |
370 |
9,2 |
21 |
187 |
11,2 |
13 |
183 |
7,1 |
4,1 |
|
7 |
23 |
349 |
6,6 |
11 |
183 |
6 |
12 |
166 |
7,2 |
-1,2 |
|
8 |
32 |
445 |
7,2 |
16 |
242 |
6,6 |
16 |
203 |
7,9 |
-1,3 |
|
9 |
29 |
484 |
6 |
15 |
266 |
5,6 |
14 |
218 |
6,4 |
-0,8 |
|
10 |
33 |
425 |
7,8 |
20 |
231 |
8,7 |
13 |
194 |
6,7 |
2 |
|
11 |
23 |
444 |
5,2 |
9 |
242 |
3,7 |
14 |
202 |
6,9 |
-3,2 |
|
12 |
29 |
431 |
6,7 |
12 |
226 |
5,3 |
17 |
205 |
8,3 |
-3 |
|
13 |
25 |
341 |
7,3 |
11 |
179 |
6,1 |
14 |
162 |
8,6 |
-2,5 |
|
14 |
25 |
387 |
6,5 |
10 |
189 |
5,3 |
15 |
198 |
7,6 |
-2,3 |
|
15 |
21 |
369 |
5,7 |
8 |
198 |
4 |
13 |
171 |
7,6 |
-3,6 |
|
16 |
16 |
240 |
6,7 |
10 |
143 |
7 |
6 |
97 |
6,2 |
0,8 |
|
17 |
8 |
215 |
3,7 |
6 |
111 |
5,4 |
2 |
104 |
2 |
3,4 |
|
18 |
9 |
216 |
4,2 |
2 |
124 |
1,6 |
7 |
92 |
7,6 |
-6* |
Tab. I. Częstość
występowania różnowzroczności u uczniów w wieku od 6 do 18 lat.
Znamienność statystyczna: *p < 0,05. Tab. I. Prevalence of
anisometropia among students ranging from 6 to 18 years of age.
Statistical significane: *P < 0.05.
|
|
| |
|
|
|
