|
W dniu 25 października br. odbyło
się posiedzenie Dolnośląskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa
Okulistycznego, które zostało zorganizowane w nowym Ośrodku
Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci Niewidomych i Słabowidzących we
Wrocławiu. Program został przygotowany we współpracy z
zatrudnionymi w Ośrodku pedagogami, rehabilitantami wzroku oraz
nauczycielami wczesnej interwencji, który byli także autorami
wszystkich referatów i prezentacji.
Celem spotkania było rozpropagowanie wśród okulistów wiedzy z
zakresu współczesnych metod rehabilitacji i opieki nad dziećmi
niewidomymi i słabo widzącymi. Zaproszenia na to posiedzenie
zostały wysłane do wszystkich ośrodków akademickich w Polsce.
Jednakże liczącą około 100 osób grupę uczestników tego spotkania
stanowili jedynie członkowie Oddziału Dolnośląskiego.
Po krótkim wystąpieniu dyrektora Ośrodka, mgr. Roberta
Warchalewskiego, który przedstawił jego historię, zadania i
osiągnięcia, uczestnicy z ogromnym zainteresowaniem wysłuchali
referatów z elementami prezentacji multimedialnych, prowadzonych
przez innych pracowników tej placówki.
Z wielkim profesjonalizmem i zaangażowaniem przedstawione
zostały zasady oceny funkcji wzrokowych i wspomagania ich
rozwoju zarówno u dzieci, jak i u dorosłych. Przedstawione
zostały także metody pracy tzw. zespołu wczesnej interwencji. Są
one oparte na indywidualnym doborze różnorodnych bodźców o dużej
intensywności, których celem jest poprawa szczątkowego widzenia
poprzez stymulowanie go, a równocześnie poprzez rozwijanie
zależnej fizjologicznie od wzroku zdolności równowagi i
orientacji przestrzennej dziecka. Podziw słuchaczy wzbudziła
prezentacja filmowa przedstawiająca możliwości wypracowania
wszechstronnego rozwoju psychofizycznego i osiągnięć dzieci
niewidomych, które dochodzą do uprawiania – oczywiście w
ograniczonym, ale bardzo satysfakcjonującym zakresie – nawet
takich dziedzin sportu, jak narciarstwo czy snowboard!
Uczestnicy spotkania mieli także okazję zwiedzić Ośrodek
Szkolno-Wychowawczy im. Marii Grzegorzewskiej, który we wrześniu
bieżącego roku otrzymał nową siedzibę we Wrocławiu, przy ulicy
Kamiennogórskiej 16.
W widocznym na zdjęciu (ryc. 1), przestronnym i funkcjonalnie
zaprojektowanym, a także doskonale wyposażonym, budynku mieszczą
się szkoła podstawowa, gimnazjum oraz liceum. Pobiera tu naukę
około dwustu uczniów (ryc. 2). Część z nich korzysta z
internatu.
Odrębną część Ośrodka zajmują pomieszczenia, w których działa
Zespół Wczesnego Wspomagania Rozwoju, który stanowi grupa
świetnie wyszkolonych specjalistów: rehabilitantów, nauczycieli
i psychologów. Pozostają oni w stałym kontakcie z odpowiednimi
ośrodkami nie tylko w Polsce, ale także w innych krajach – np. w
Norwegii, która ma bogate doświadczenie i aktywnie wspomaga
wrocławski Ośrodek. Dzięki temu stworzono tu doskonałe warunki
do wielokierunkowej diagnostyki i rehabilitacji wzrokowej
niemowląt i najmłodszych, a także już nieco starszych dzieci.
Stworzono także warunki ułatwiające naukę, m. in. przez
wyposażenie sal szkolnych w komputerowe pomoce optyczne.
|
|
Bardzo dużą wagę przywiązuje się do
wszechstronnego rozwoju psychoruchowego dziecka. Tzw. miękka
sala pozwala na bezpieczne ćwiczenia orientacji przestrzennej i
koordynacji ruchowej. W „sali świateł” (ryc. 3) wykorzystuje się
zróżnicowane impulsy świetlne, wibracje i dźwięki, które
stymulują receptory wzrokowe, równocześnie kojarząc te wrażenia
z wrażeniami odbieranymi przez inne zmysły i receptory. Tzw.
pokój wczesnej interwencji służy do pracy z niewidzącymi
niemowlętami i ma pomóc w uczeniu ich orientacji w przestrzeni,
a także stanowi model dla rodziców, na którym uczą się oni, jak
takie ćwiczenia prowadzić w domu.
Cały personel Ośrodka dużą wagę przykłada zresztą do
psychologicznego przygotowywania rodziców dziecka niewidomego,
począwszy od zwalczania szoku, który przeżywają rodzice
niewidomego noworodka, aż do instruktażu dotyczącego dalszego
wychowywania dziecka i jego przygotowywania do jak
najpełniejszego życia. W ciągu całego spotkania dawało się
zauważyć ogromne zaangażowanie całego zespołu pracowników,
dzięki którym Ośrodek osiągnął wysoki, prawdziwie europejski
poziom.
Niemniej w tym ogromnym przedsięwzięciu, jakim jest
przygotowanie dziecka niewidomego i słabo widzącego do możliwie
najgłębszej integracji społecznej oraz zapewnienia mu możliwie
wysokiego poziomu jakości życia, nie może zabraknąć współpracy z
okulistami, a także lekarzami innych specjalności. Wrodzone wady
narządu wzroku bardzo często są częścią uszkodzeń centralnego
układu nerwowego i następowego uszkodzenia układu ruchu.
Wymagają zatem kompleksowej diagnostyki i permanentnej opieki
lekarskiej zespołu specjalistów.
Niestety nie ma jeszcze w Polsce odpowiednich rozwiązań
organizacyjnych. W opisywanym Ośrodku – który pozostaje w gestii
Ministerstwa Oświaty – nie ma obecnie podstaw prawnych do
zatrudnienia okulisty. Obecnie zapewnienie opieki lekarskiej nad
wychowankami Ośrodka zagwarantowała Klinika Okulistyczna AM we
Wrocławiu. Dzięki dwom osobom z jej Oddziału Dziecięcego – dr n.
med. Annie Turno-Kręcickiej, a przede wszystkim dzięki ogromnemu
zaangażowaniu pracującej w Ośrodku społecznie lek. Marii
Turskiej, która w wypożyczony sprzęt wyposażyła gabinet
okulistyczny, dzieci mają pełną diagnostykę i wszechstronną
opiekę okulistyczną.
Wspólne Posiedzenie Dolnośląskiego Oddziału PTO, które było
pierwszym bezpośrednim, formalnym spotkaniem dużej liczby
okulistów z rehabilitantami, pedagogami oraz psychologami, tak
bardzo mogącymi pomóc niewidomym i słabo widzącym, miało istotne
znaczenie dla naszego środowiska. Wskazało ono bowiem nam,
okulistom, obecnie istniejące możliwości pomocy w tych
przypadkach, w których my sami jesteśmy już bezradni. |
|
