|
W dniach 26-28 maja 2006 roku
Aarhus, drugie pod względem wielkości miasto w Danii, było
miejscem obrad naukowych w ramach 16. spotkania grupy badawczej
Europejskiego Towarzystwa Badań nad Cukrzycą (EASDec – European
Association for the Study of Diabetes: Eye Complications Study
Group). Wielu specjalistów z dziedziny okulistyki, diabetologii
i epidemiologii zjawiło się w salach wykładowych Uniwersytetu w
Aarhus, aby wziąć udział w sesjach naukowych dotyczących
powikłań ocznych w cukrzycy.
Retinopatia nadal stanowi poważny problem zdrowotny, dlatego
badania nad tą chorobą są szczególnie ważne zarówno dla
okulistów, jak i dla diabetologów. W Europie istnieje
wieloletnia tradycja badań naukowych nad epidemiologią,
patogenezą i leczeniem retinopatii cukrzycowej. Na tym obszarze
zdecydowanie wyróżnia się E. Kohner – która mimo że jest
emerytowanym profesorem Uniwersytetu w Londynie, niezwykle
aktywnie uczestniczy w pracach badawczych i w edukacji młodych
okulistów i diabetologów. Na spotkaniu EASDec – zgodnie z
obyczajem – była honorowym gościem.
Głównym organizatorem konferencji był prof. T. Bek, kierownik
Kliniki Ocznej Uniwersytetu w Aarhus. Oficjalnymi sponsorami zaś
były firmy farmaceutyczne: Novartis, Sanofi Aventis, Siemens,
Lilly, GlaxoSmithKline i NovoNordisk. Obrady obejmowały pięć
sesji naukowych, w tym jedną sesję plakatową.
Sesję pierwszą i drugą – obie poświęcone patofizjologii
retinopatii – prowadzili H. Lund-Anderson (Dania) i J. Cunha-Vaz
(Portugalia). Autorzy prac prezentowanych w sesji 1.
przedstawili badania wskazujące na istotne zaburzenia parametrów
hemodynamicznych w obrębie siatkówki, występujące już w bardzo
wczesnych stadiach retinopatii cukrzycowej. Pokazali również
nowoczesne metody wczesnej diagnostyki tych zaburzeń za pomocą
mikromiografów oraz analizatorów naczyń siatkówki (Retinal
Vessel Analysers). W sesji 2. uwagę skupiono na zaburzeniach
metabolizmu w obrębie siatkówki oka. Podkreślano również, że
najważniejszym czynnikiem zaburzającym szlaki przemian
biochemicznych są gwałtowne zmiany glikemii, wynikające ze źle
kontrolowanej cukrzycy.
Sesji trzeciej przewodniczyli A.K. Sjólie z Danii i S. Harding z
Wielkiej Brytanii. Podjęte zostały zagadnienia epidemiologii
oraz czynników ryzyka rozwoju retinopatii cukrzycowej. Wśród
prezentowanych prac uwagę zwracały doniesienia wskazujące na to,
iż retinopatia cukrzycowa często nie jest w porę rozpoznana,
chorych zaś zbyt późno kwalifikuje się do laseroterapii.
Zwrócono jednak uwagę także na fakt zbyt pospiesznego i często
nieprzemyślanego kwalifikowania chorych do zabiegów operacyjnych
(witrektomia). W dyskusji ponadto wielokrotnie podkreślano
potrzebę dobrej kontroli metabolicznej cukrzycy oraz ciśnienia
tętniczego krwi.
W trakcie tej sesji zaprezentowano również jedyną pracę z Polski
– „Diabetic blindness signficantly reduced in W&M Region of
Poland – Saint Vincent Declaration targets achieved” autorstwa
E. Bandurskiej-Stankiewicz i D. Wiatr. Autorki przedstawiły dane
epidemiologiczne z regionu warmińsko-mazurskiego, wskazujące na
spadek zapadalności na ślepotę z powodu cukrzycy o 1/3 w ciągu
ostatnich 16 lat.
|
|
Dane te przedstawiono na tle zachodzących w Polsce przemian
polityczno-ekonomicznych i społecznych. Praca spotkała się z
olbrzymim zainteresowaniem i uzyskała wiele pochwał od uznanych
specjalistów.
Tematem sesji czwartej była makulopatia cukrzycowa. Sesji
przewodniczyli E. Kohner (Wielka Brytania) i F. Bandello
(Włochy). Cukrzycowe zwyrodnienie plamki żółtej stanowi bardzo
poważny problem zdrowotny w Europie, ponieważ jest przyczyną
większości przypadków ślepoty wśród chorych na cukrzycę typu 2.,
której epidemiologiczny wzrost obserwujemy na całym świecie.
Ponadto zwyrodnienie plamki żółtej występuje często w wieku
podeszłym, co dodatkowo obciąża starzejące się społeczeństwo
krajów wysoko rozwiniętych.
W ośmiu interesujących pracach przedstawiono patofizjologię
makulopatii cukrzycowej, podkreślając jeszcze raz ważną rolę
dobrej kontroli glikemii i ciśnienia tętniczego w prewencji i
leczeniu makulopatii cukrzycowej. Szczególnie wyróżniała się
prezentacja pokazująca obiecujące efekty leczenia retinopatii
cukrzycowej doustnym inhibitorem izoformy kinazy białkowej PKCb
(Ruboxitaurin). Lek, stosowany doustnie przez 36 miesięcy u
chorych z prostą i przedproliferacyjną retinopatią, był dobrze
tolerowany, powodował cofanie się zmian przedproliferacyjnych i
poprawiał ostrość wzroku.
W sesji tej dyskutowano również nad korzystnym efektem iniekcji
do ciała szklistego triamcinolonu u chorych z obrzękiem plamki
żółtej, podkreślając, że efekt działania tego leku jest większy
u chorych z uregulowanym ciśnieniem systemowym.
W sesji plakatowej przedstawiono 9 plakatów, wśród których na
szczególną uwagę zasługiwała praca prof. T. Sosna z Pragi
(Czechy), pt. „Where is the true”, gdzie autor zwraca uwagę na
proceder publikowania przez czeski Narodowy Instytut Statystyki
i Informacji o Zdrowiu zaniżonych danych epidemiologicznych,
niezgodnych z wynikami badań prowadzonych w klinikach czy w
towarzystwach naukowych (w tym przypadku wyniki dotyczyły
częstości cukrzycowych powikłań narządu wzroku i różniły się od
danych Czeskiego Towarzystwa Diabetologicznego). Autor sugeruje,
że nie jest to wyłącznie problem jego kraju, tak więc
wiarygodnych danych należy szukać w źródłach pozarządowych.
Konferencję zakończył główny organizator, prof. Toke Bek, zaś
przewodniczący grupy EASDec, prof. Francesco Bondello, zaprosił
wszystkich uczestników na kolejne takie spotkanie, które
odbędzie się w maju 2007 roku w Rzymie. Dodatkową atrakcję może
stanowić szczególne miejsce obrad – Watykan.
PS. W spotkaniach grupy EASDec uczestniczę nieprzerwanie od
ponad 5 lat i wydaje mi się, że wciąż zbyt mało diabetologów (i
z Polski, i z Europy) bierze w nich udział. A przecież
retinopatia cukrzycowa stanowi istotny problem zarówno dla
okulistów, jak i dla diabetologów, a obie te grupy specjalistów
muszą się jeszcze dużo od siebie nauczyć. |
|