W trzeciej części konferencji, po dokonaniu przeglądu sytuacji epidemiologicznej powikłań ocznych z powodu cukrzycy w Europie, uchwalono i w jawnym głosowaniu przyjęto tzw. Deklarację z Liverpoolu (The Liverpool Declaration).
Podstawowym jej celem jest zmniejszenie ryzyka ślepoty z powodu cukrzycowej retinopatii do 2010 roku poprzez:
systematyczny program badań przesiewowych, obejmujący przynajmniej 80% populacji chorych na cukrzycę,
wyszkolenie wysokospecjalistycznego personelu,
wprowadzenie fotokoagulacji laserowej jako metody z wyboru w leczeniu retinopatii cukrzycowej,
porozumienie pomiędzy okulistami i diabetologami w kwestii ustalenia planu opieki nad chorymi z cukrzycowymi uszkodzeniami narządu wzroku,
opracowanie w poszczególnych państwach narodowych programów opieki nad chorymi z cukrzycowymi uszkodzeniami wzroku na podstawie założeń Deklaracji z St. Vincent.
Podstawowe części składowe programu to:
1. w zakresie przeprowadzania badań:
objęcie badaniami jak największej liczby chorych na cukrzycę,
utrzymanie ciągłości badań,
odpowiednie finansowanie badań przez rząd lub inne jednostki płatnicze,
współpraca pomiędzy poszczególnymi jednostkami ochro-
ny zdrowia,
stworzenie międzynarodowej bazy danych, obejmującej rejestry i zapadalność na ślepotę z powodu cukrzycy;
2. w zakresie organizacji personelu:
wyszkolenie odpowiedniej liczby kompetentnych osób przeprowadzających badania przesiewowe: okulistów, diabetologów, techników oraz urzędników,
prowadzenie programów edukacyjnych przeznaczonych dla personelu medycznego i chorych,
przygotowanie jasnego podział zadań i obowiązków w opiece nad chorymi z cukrzycowymi uszkodzeniami wzroku.
zapewnienie nadzoru nad badaniami przesiewowymi;
3. w zakresie wykorzystania sprzętu:
zorganizowanie odpowiedniej liczby laserów w zależności od liczebności populacji (precyzyjna liczba powinna być wyznaczona po uwzględnieniu zarówno państwowych, jak i prywatnych laserów w Europie),
ocena jakości dotychczas pracujących laserów (część z nich jest złej jakości);
4. w zakresie wykonywania testów:
przeprowadzanie badań oczu (a w każdym przypadku efektywnego badania przesiewowego);
przeprowadzanie badań poprzez szeroką źrenicę (podstawowy standard badania okulistycznego), z możliwością zweryfikowania ich za pomocą cyfrowej fotografii dna oczu (metoda preferowana), biomikroskopii przez rozszerzoną źrenicę (metoda akceptowana, ale stwarzająca problemy ze względu na jakość badania), oftalmoskopii bezpośredniej (metoda do zaakceptowania, gdy inne metody wziernikowania są nieosiągalne);
5. w zakresie leczenia:
uwzględnianie informacji zawartych w narodowych przewodnikach leczenia retinopatii cukrzycowej, a następnie podejmowanie leczenia we właściwym czasie w stosunku do stadium choroby,
celowane i natychmiastowe leczenie w zaawansowanym stadium choroby
umożliwienie okulistom przeprowadzania badań HbA1c, ciśnienia tętniczego i stężenia lipidów lub zapewnienie im dostępu do wyników,
nakłanianie okulistów do zaangażowania się w leczenie chorych z cukrzycą oraz do podejmowania współpracy z lekarzami POZ, diabetologami i endokrynologami,
leczenie nagłych przypadków (przeprowadzanie systematycznych badań przesiewowych w celu wyodrębnienia pacjentów wymagających nagłej pomocy);
6. w zakresie wdrażania badań do praktyki lekarskiej:
wyznaczenie wyraźnych celów, oddzielnych w każdym kraju,
wdrożenie stałych programów szkoleniowych dla wszystkich uczestników badań przesiewowych,
organizacja wspólnych spotkań okulistów i diabetologów.
Warto jeszcze wspomnieć na zakończenie, że organizatorzy nie tylko zaangażowali specjalistów do opracowywania konkretnego planu badawczego, ale przewidzieli dla nich także dwa wieczory towarzyskie, które przebiegały w życzliwej i przyjemnej atmosferze.