|

|
|
|
|
|
|
|
|
|
Sprawozdanie z II
Konferencji Onkologii Okulistycznej w Krakowie, 23-24 maja 2008
r.
Joanna Kobylarz, Agnieszka
Filemonowicz-Skoczek |
|
|
|
|
|
|
|
W dniach 23 i 24 maja 2008 r.
odbyła się w Krakowie
II Konferencja Onkologii Okulistycznej zorganizowana jak
poprzednio przez dr hab. n. med. Bożenę Romanowską-Dixon i
współpracowników z Katedry Okulistyki i Kliniki Okulistyki i
Onkologii Okulistycznej Collegium Medicum Uniwersytetu
Jagiellońskiego w Krakowie. W Konferencji wzięli udział
zaproszeni wybitni specjaliści w dziedzinie onkologii
okulistycznej oraz dziedzin pokrewnych: prof. dr M. H. Foerster
z Niemiec, prof. Martine J. Jäger z Holandii, dr Andrzej
Kacperek z Wielkiej Brytani oraz profesorowie okulistyki i
innych specjalności z Polski: Alina Bakunowicz-Łazarczyk,
Walentyna Balwierz (onkolog i hematolog dziecięcy), Mirosława
Grałek, Marek Jeżabek (fizyk), Danuta Karczewicz, Dariusz Kęcik,
Jarosław Kocięcki, Marta Misiuk-Hojło, Wojciech Omulecki,
Krystyna Raczyńska, Wanda Romaniuk, Jacek Składzień
(laryngolog), Jerzy Stachura (patomorfolog), Andrzej Stankiewicz,
Maria Starzycka, Krystyna Urbańska (biolog), Edward Wylęgała,
Jan Zapała (chirurg twarzowo-szczękowy). Była to dla nas
wyjątkowa okazja do spotkania specjalistów z wielu dziedzin
zajmujących się onkologią, ponieważ w tym roku upływa 40 lat od
rozpoczęcia stosowania w Krakowie brachyterapii, najpierw za
pomocą aplikatorów z radioaktywnym kobaltem Co-60, potem rutenem
106 i jodem 125. Brachyterapię kobaltem Co-60 stosowano w naszej
klinice od 1968 r. do marca 1996 r. Krakowska klinika była
drugim oprócz kliniki w Lozannie ośrodkiem na świecie, który
rozpoczął brachyterapię czerniaka wewnątrzgałkowego zaraz po
tym, jak zaczął tę metodę stosować jej twórca Stallard. Od
samego początku tworzono tu standardy postępowania, wdrażano
nowe metody diagnozowania i leczenia nowotworów narządu wzroku,
co przypomniano podczas uroczystej inauguracji, która miała
miejsce 23 maja w Kopalni Soli w Wieliczce. Zaproszeni goście
mieli okazję zwiedzić zabytkową kopalnię oraz otrzymać stylowe
certyfikaty.
Obrady odbywały się 24 maja w Audytorium Maximum Uniwersytetu
Jagiellońskiego. Wystąpień wysłuchało ok. 300 okulistów, którzy
przybyli na spotkanie z Polski, Ukrainy i Francji. Tematyka
konferencji była różnorodna, składało się na nią 5 sesji
naukowych: I i II – guzy wewnątrzgałkowe, sesja III – nowotwory
oczodołu i siatkówczak, sesja IV – nowotwory przedniego odcinka
gałki ocznej, sesja V – kazuistyka. W pierwszej sesji dr Jolanta
Orłowska-Heitzman z Katedry Patomorfologii CM UJ wygłosiła
referat dotyczący diagnostyki różnicowej przerzutów
wewnątrzgałkowych. Prof. Martine J. Jäger z Medycznego Centrum
Uniwersyteckiego w Laiden w Holandii w swoich referatach
stwierdziła, że różne złe czynniki prognostyczne w czerniaku
błony naczyniowej występują wspólnie, tworząc tzw. fenotyp
zapalny związany z utratą chromosomu 3. Takie czynniki, jak:
ekspresja antygenów HLA, wysoka gęstość makrofagów i naczyń,
naciek limfocytów oraz komórki nabłonkowate, pogarszają
rokowanie, a populację wysokiego ryzyka pomagają wykryć badania
cytogenetyczne. Dr Beata Sas-Korczyńska z Centrum Onkologii w
Krakowie przedstawiła pracę na temat teleradioterapii przerzutów
nowotworowych do naczyniówki gałki ocznej. Dr Andrzej Kacperek
reprezentujący Ośrodek Terapii Protonowej w Claterbridge w
Liverpoolu w swoim referacie omówił 20 lat doświadczeń w terapii
hadronowej. Ze szczególnym zainteresowaniem spotkał się
przedstawiony przez prof. Marka Jeżabka z Instytutu Fizyki
Jądrowej UJ w Krakowie projekt radioterapii protonowej czerniaka
gałki ocznej, którego rozpoczęcie planuje się na 2009 r. Projekt
ten jest wynikiem wieloletniej współpracy Kliniki Okulistyki z
Instytutem Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie, a jego realizacja
stała się możliwa po utworzeniu Narodowego Konsorcjum
Radioterapii Hadronowej, do którego Collegium Medicum UJ
przystąpiło w 2007 r. z inicjatywy kierownika Kliniki Okulistyki
i Kliniki Okulistyki i Onkologii Okulistycznej. Prof. M. H. Foerster
z Niemiec przedstawił dwa obszerne referaty z bogatą
dokumentacją fotograficzną, w których omówił metody leczenia
guzów wewnątrzgałkowych stosowane w Instytucie Benjamina
Franklina w Berlinie.
W drugiej sesji dr Agnieszka Kubicka-Trząska z kliniki
krakowskiej przedstawiła pracę dotyczącą zapaleń
wewnątrzgałkowych towarzyszących nowotworowym zespołom
maskującym. W swoim referacie podała, że zespół maskujący o
podłożu nowotworowym powinien być zawsze brany pod uwagę w
przypadku przewlekłego zapalenia błony naczyniowej,
niepoddającego się intensywnemu leczeniu steroidami, szczególnie
u osób powyżej 50. roku życia z pierwszym epizodem zapalenia
błony naczyniowej. Zespół autorów z Poznania przedstawił pracę
dotyczącą analizy małych zmian barwnikowych naczyniówki z
zastosowaniem OCT. Dr Anna Markiewicz z Krakowa zaprezentowała
referat na temat ograniczonych naczyniaków naczyniówki w obrazie
ultrasonografii dopplerowskiej. Dr hab. Bożena Romanowska-Dixon
omówiła postępowanie w ograniczonych naczyniakach naczyniówki.
Stwierdziła, że terapia fotodynamiczna jest najbardziej
oszczędzającą i efektywną metodą leczenia małych naczyniaków
naczyniówki umiejscowionych przyplamkowo.
|
|
Wspólne 3 prace autorów z Pracowni Radiospektroskopii Nowotworów
i Radiobiologii, WBBiB UJ oraz z Kliniki Okulistyki i Onkologii
Okulistycznej UJ, dotyczące badań nad czerniakiem w modelach
eksperymentalnych, przedstawiła dr hab. Krystyna Urbańska.
Kolejny referat na temat jaskry towarzyszącej nowotworom
wewnątrzgałkowym wygłosiła dr hab. Bożena Romanowska-Dixon.
Sesję drugą zakończył wykład przedstawiciela firmy Alcon.
Pierwszy referat w sesji trzeciej, dotyczący leczenia
pierwotnych guzów oczodołu z szansą zachowania wzroku, wygłosił
prof. Jacek Składzień, Kierownik Kliniki Laryngologii CM UJ.
Zespół autorów z Warszawy z Instytutu „Pomnik – Centrum Zdrowia
Dziecka” przedstawił kolejne trzy prace: na temat oczodołowej
postaci ziarniniakowatości Wegenera u dzieci, nowotworów
złośliwych z lokalizacją pierwotną w oczodole oraz rzadko
występującej rozlanej postaci siatkówczaka. Wspólna praca
autorów z Kliniki Onkologii i Hematologii Dziecięcej PAIP oraz z
krakowskiej kliniki okulistyki przedstawiona przez prof.
Walentynę Balwierz na temat chemioterapii w leczeniu skojarzonym
siatkówczaka wykazała, że w grupie niskiego zaawansowania
siatkówczaka chemioterapia skojarzona z oszczędzającym leczeniem
miejscowym pozwala w ponad 80% przypadków na zachowanie gałki
ocznej i utrzymanie użytecznej ostrości widzenia. Natomiast
zastosowanie chemioterapii w siatkówczaku o wyższym stopniu
zaawansowania (IV i V stopień wg Reese’a-Elswortha) nie zwiększa
szans na zachowanie gałki ocznej, lecz może ograniczyć
rozprzestrzenianie się choroby poza gałkę oczną. Młodsi koledzy
ze Studenckiego Koła Naukowego przy Klinice Okulistyki i
Onkologii Okulistycznej CM UJ w Krakowie przedstawili pracę na
temat znajomości wśród studentów medycyny najczęstszych objawów
siatkówczaka. Na zakończenie sesji dr Izabella Karska-Basta
przedstawiła quiz, dotyczący diagnostyki różnicowej nowotworów
narządu wzroku.
W sesji czwartej pierwszą prelekcję dotyczącą obrazowania guzów
przedniego odcinka gałki ocznej za pomocą OCT wygłosił prof.
Edward Wylęgała z Okręgowego Szpitala Kolejowego w Katowicach.
Następny referat, opracowany przez zespół prof. Jana Zapały z
Kliniki Chirurgii Szczękowo-Twarzowej CM UJ, dotyczył leczenia
chirurgicznego chorych z nowotworami skóry powiek. Wykazano, że
przyczynami znacznego zaawansowania raka skóry powiek są brak
wiedzy chorych o zagrożeniu nowotworowym oraz błędne
postępowanie diagnostyczne i lecznicze. Autorzy z Pomorskiej
Akademii Medycznej w Szczecinie w swojej pracy omówili
diagnostykę i leczenie zmian limfoproliferacyjnych przedniego
odcinka oka. Następna praca, zaprezentowana przez autorów z
Łodzi, dotyczyła wyników badań histopatologicznych zmian aparatu
ochronnego oka w materiale własnym pacjentów leczonych w latach
2002-2007. Dwa kolejne referaty przygotowane przez autorów z
krakowskiej Kliniki Okulistyki i Onkologii Okulistycznej
dotyczyły wyników leczenia czerniaka złośliwego spojówki oraz
występowania raka płaskonabłonkowego spojówki w materiale
własnym na przestrzeni lat 2000-2007. Sesję zakończył wykład
przedstawiciela firmy Medicare HTM.
W ostatniej, piątej sesji przedstawiono wybrane przypadki
kazuistyczne. Dr Jolanta Orłowska-Heitzman przedstawiła
przypadki medulloepithelioma i gruczolaka z niebarwnikowego
nabłonka ciała rzęskowego. Autorzy z krakowskiej Kliniki
Okulistyki i Onkologii Okulistycznej zaprezentowali przypadki
gruczolaka niebarwnikowego nabłonka ciała rzęskowego,
współwystępowania siatkówczaka i białaczki granulocytarnej
przewlekłej, retinocytoma, przerzutu czerniaka do obu oczodołów,
przerzutu raka sutka do naczyniówki i oczodołu w 17-letniej
obserwacji, neurilemmoma ciała rzęskowego, astrocytoma i osteoma
w jednym oku u 19-letniej kobiety, czerniaka tęczówki, ciała
rzęskowego i naczyniówki oraz przypadek obustronnego czerniaka
naczyniówki. Po ogłoszeniu przez dr Izabellę Karską-Bastę
wyników quizu, na zakończenie obrad wśród uczestników zostały
rozlosowane nagrody.
Prezentacja tak szerokiej tematyki była możliwa dzięki
uczestnictwu w Konferencji nie tylko okulistów, ale także
anatomopatologów, laryngologów, chirurgów twarzowo-szczękowych,
radioterapeutów, onkologów i hematologów dziecięcych, jak
również fizyków, gdyż obecnie leczenie nowotworów narządu wzroku
wymaga współpracy lekarzy wielu specjalności. Organizatorka
konferencji, dr hab. n. med. Bożena Romanowska-Dixon,
podziękowała wszystkim gościom, autorom oraz uczestnikom za
spotkanie w Krakowie i zaprosiła na kolejne, tym razem za 4
lata.
|
|
| |

Uroczyste otwarcie Konferencji przez dr
hab. Bożenę Romanowską-Dixon w Kopalni Soli w Wieliczce

Prezydium I sesji. Od lewej: prof. J.
Stachura, prof. M. J. Jäger, prof. M. Starzycka, prof. M.
Jeżabek, prof. M. H. Foerster
|
|

Prezydium III sesji. Od lewej: prof. W.
Balwierz, prof. M. Grałek, prof. A. Bakunowicz-Łazarczyk, prof.
J. Składzień
|
|
|