|
NR. 2/2008
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ocena porównawcza
leczenia operacyjnego zeza zbieżnego u dzieci z niedowidzeniem i
bez niedowidzenia
Comparative Evaluation of
the Convergent Strabismus Surgery
in Children with Amblyopia and without Amblyopia
Danuta Węgrzynowska, Iwona Maciejewska,
Piotr Grzybowski, Janusz Czajkowski,
Joanna Juszczyk, Magdalena Pilas-Pomykalska, Dorota Matusiak,
Anna Groblewska
Klinika Okulistyki Instytutu Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi
Kierownik: prof. dr hab. n. med. Janusz Czajkowski |
|
|
|
|
|
|
| Summary: |
Purpose: The purpose of
this study is to compare efficacy of strabismus surgery
in children with different degree of amblyopia versus
children without amblyopia.
Methods: We included 116 esotropic patients in age 2-18
years. Both main groups (with and without amblyopia)
were divided into two subgroups: up to 9 years of age
and above 9 years. Patients with amblyopia were divided
according to the defect degree in next two groups:
medium and large amblyopia. Ophthalmological examination
has been performed: before surgery, one week after and
one year after surgery – thus at the end of the
follow-up. In all cases surgery was performed on the
some muscles: lateral rectus and medial rectus. The
patients with amblyopia had amblyoptic treatment before
and after surgery. Residual strabismus angle has been
evaluated by prismatic glasses.
Results: Regardless of age, parallel alignment of
eyeball after surgery has been approximately similar in
both main groups (with and without amblyopia).
Achievement of binocular vision depended strongly on
amblyopia degree. The bigger amblyopia the weaker
binocular vision.
Conclusion: Amblyopia degree influences final results of
the strabismus treatment. The bigger amblyopia, the more
difficult to achieve binocular vision. Even for patients
over 9 years of age, there is still some chance for
binocular vision recovery. |
|
|
| Key words: |
amblyopia, esotropia,
binocular vision. |
|
|
|
Wstęp
Istotną rolę w procesie wyleczenia zeza odgrywają
osiągnięcie równoległego ustawienia gałek ocznych i uzyskanie
pełnego widzenia obuocznego. Niekiedy niepowodzenia związane z
leczeniem choroby zezowej wynikają z istniejącego niedowidzenia.
Niedowidzenie w zezie spowodowane jest czynnym zahamowaniem
rozwoju prawidłowego widzenia, czyli tłumieniem pochodzącym ze
zdrowego oka. Występuje ono przy zaburzeniu widzenia obuocznego,
aby uniknąć dwojenia (1,2,3). Zmniejszenie kąta zeza za pomocą
zabiegu operacyjnego ma na celu przywrócenie prawidłowego
ustawienia oczu i stworzenie optymalnych warunków do
wykształcenia widzenia obuocznego lub utrwalenia już
istniejącego widzenia obuocznego.
Cel
Celem pracy jest ocena skuteczności zabiegu operacyjnego
zeza zbieżnego u dzieci z niedowidzeniem różnego stopnia i
porównanie z grupą pacjentów bez niedowidzenia.
Metodyka
Badaniem objęto 116 chorych w wieku 2-18 lat z zezem
zbieżnym, których podzielono na dwie grupy wiekowe:
I grupa – pacjenci do 9. roku życia,
II grupa – pacjenci powyżej 9. roku życia.
W zależności od stopnia niedowidzenia rozpatrywano niedowidzenie
średniego stopnia 21 pacjentów (18%) i dużego stopnia – 37
pacjentów (32%); porównano ich z pacjentami bez niedowidzenia w
tych samych grupach wiekowych.
U wszystkich chorych wykonano pełne badanie okulistyczne:
ostrości wzroku, ocenę przedniego i tylnego odcinka gałek
ocznych, wadę refrakcji po mydriatyku. Wykonano badanie
ortoptyczne: ocenę kąta zeza, ruchomości gałek ocznych,
fiksację, stan widzenia obuocznego przed zabiegiem i po zabiegu.
Zabieg wykonano na mięśniach prostych poziomych. U pacjentów z
niedowidzeniem stosowano ćwiczenia pleoptyczne przed zabiegiem,
po zabiegu wyrównywano resztkowy kąt zeza korekcją pryzmatyczną
i kontynuowano ćwiczenia niedowidzenia i ćwiczenia widzenia
obuocznego. W ocenie skuteczności leczenia brano pod uwagę
stopień poprawy ustawienia gałek ocznych i stan widzenia
obuocznego. Stan kliniczny pacjentów oceniano tydzień po zabiegu
operacyjnym i rok po tym zabiegu.
Wyniki i omówienie
U wszystkich pacjentów stwierdzono średnią nadwzroczność z
astygmatyzmem do 1,0 Dcyl. Pacjenci z niedowidzeniem średniego
stopnia mieli fiksację centralną, dotyczy pacjentów w obydwu
grupach wiekowych.
U pacjentów z dużym niedowidzeniem stwierdzono fiksację
ekscentryczną, w grupie I – 11 pacjentów (52%), w grupie II – 10
pacjentów (77%).
Redukcję kąta zeza przedstawia.
Nie u wszystkich chorych uzyskaliśmy satysfakcjonujące nas,
ostateczne wyniki leczenia. U 3 pacjentów po roku od zabiegu
wystąpił zez rozbieżny, u 8 pacjentów efekt operacyjny był
niezadowalający, wystąpił nawrót zeza zbieżnego. Przypadki te
dotyczyły pacjentów z dużym niedowidzeniem, fiksacją
ekscentryczną i w grupie dzieci starszych. Pacjenci ci nie
uzyskali poprawy po ćwiczeniach pleoptycznych i ortoptycznych,
co można tłumaczyć tym, że do końca nie wiadomo, jak zachowa się
oko po zabiegu. Każdy przypadek dużego niedowidzenia powinien
być rozważany indywidualnie.
|
|
Efekty pooperacyjnego ustawienia
gałek ocznych były zbliżone u pacjentów w obu grupach wiekowych.
Odsetek redukcji kąta zeza wynosił 70-85%. Podobne wyniki
stwierdzono w grupie dzieci bez niedowidzenia (78-81%). Uzyskane
widzenie obuoczne zależało od stopnia niedowidzenia. Średnio
uzyskano 40% poprawy u młodszych dzieci, 15% – u starszych
dzieci. Wyraźną różnicę można zaobserwować między niedowidzeniem
średniego stopnia a niedowidzeniem dużego stopnia. Wyniki
uzyskane w naszym materiale potwierdzają inni autorzy (2,4,5). W
powodzeniu uzyskania poprawy istotne też jest intensywne
leczenie niedowidzenia zarówno przed zabiegiem operacyjnym, jak
i po nim (6,7,8). Nie należy zwlekać z zabiegiem w oczekiwaniu
na poprawę widzenia. Już sama ortopozycja stwarza warunki do
poprawy widzenia (6,7,9,10,11). Pomimo gorszych wyników
uzyskanych u pacjentów w starszej grupie wiekowej nie należy
rezygnować z ćwiczeń, zadowalając się tylko efektem
kosmetycznym, ale należy kontynuować ćwiczenia widzenia
obuocznego. W naszym materiale poprawę uzyskało 18% pacjentów w
grupie średniego niedowidzenia, 11% – w grupie dużego
niedowidzenia. Zbliżone wyniki uzyskała Mirkiewicz-Sieradzka
(18,8%) i Tokarz-Sawińska (18,5%) (8).
Wnioski
1. Stopień niedowidzenia ma wpływ na skuteczność leczenia zeza
zbieżnego.
2. Im większe niedowidzenie, tym trudniej uzyskać widzenie
obuoczne.
3. Pacjenci powyżej 9. roku życia w wyniku leczenia nie tylko
uzyskują efekt kosmetyczny, ale również mają szansę uzyskać
widzenie obuoczne.
Piśmiennictwo:
1. Baranowska-George T: Leczenie zeza u dorosłych i młodzieży.
Klinika Oczna 1984, 86, 417-419.
2. Burion H, von Noorden G: Binocular vision and ocular motility.
Mosby 1974, St. Louis.
3. Sochańska A, Andrzejewska W, Karczewicz D, Klein Z, Osiej J,
Molińska A, Tokarz-Sawińska E, Soroko W: Wczesne wyniki
pooperacyjne ustawienia oczu w przebiegu leczenia zeza metodą
lokalizacyjną. Klinika Oczna 1973, 43, 1155-1160.
4. Broniarczyk-Loba A, Nowakowska O, Latecka-Krajewska B: Wyniki
leczenia operacyjnego zeza towarzyszącego u młodzieży i
dorosłych: kosmetyka czy wyleczenie funkcjonalne. Klinika Oczna
1995, 97, 68-71.
5. Maruo T, Kubota N, Sakaue T, Usui C: Esotropia surgery in
children:long term outcome regarding changes in binocular
alignment; a stady of 956 cases. Binocul Vis Strabismus Q 2000,
15(3), 213-220.
6. Quah SA, Kaye SB: Binocular visual field changes after
surgery in esotropic amblyopia. Investigative Ophthalmology and
Visual Science 2004, 45, 1817-1822.
7. Lam GC, Repka MX, Guyton DL: Tyming of amblyopia therapy
relative to strabismus surgery. Ophthlmology 1993, 100(12),
1751-1756.
8. Tokarz-Sawińska E, Miszczak M: Ocena wyleczenia zeza próbami
w wolnej przestrzeni (u zezujących uznanych za wyleczonych
badaniem synoptoforem). Klinika Oczna 1976, 46, 849-854.
9. Denis D, Bardot J, Volot F, Saracco JB, Maumenee IH: Effects
of strabismus surgery on refraction in children. Ophthalmologica
1995, 209(3), 136-140.
10. Dadeya S, Kamlesh MS: Is it mandatory to treat amblyopia
prior to surgery in esotropia? Acta Ophthalmologica Scandinavica
2001, 79(1), 28-30.
11. Zamłyńska A, Kęcik M: Zezy u dorosłych – diagnostyka i
leczenie. Terapia 2002, 10, 21-23. |
|
| |
|
|
|
|
|
