|
NR. 2/2008
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Zez i oczopląs w
pseudofakii u dzieci po operacji zaćmy rozwojowej
Strabismus and Nystagmus in
Children with Pseudophakic Eyes after Developmental Cataract
Surgery
Erita Filipek1, Maria
Formińska-Kapuścik1, Bronisława
Koraszewska-Matuszewska2, Lidia Nawrocka3
1Klinika Okulistyki Dziecięcej Katedry Okulistyki
Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach
Kierownik: dr hab. n. med. Maria Formińska-Kapuścik
2Specjalistyczna Praktyka Lekarska – Gabinet
Okulistyczny w Katowicach
3Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny nr 5 w
Katowicach
Kierownik: mgr Dorota Puka |
|
|
|
|
|
|
| Summary: |
Purpose:The aim of the
study was the strabismus and nystagmus estimation in
children after developmental cataract surgery and
intraocular lens (IOL) implantation.
Patients and methods: The observations of 79 children
(105 eyes) aged from 4 to 18 years (mean 9.7 ± 0.55) at
the moment of surgery. There were monocular cataracts in
25 and binocular cataract in 54 children. Among 54
binocular cases, the surgery was performed in 26 on both
eyes, in 28 cases on one eye. The mean follow-up was 4.2
years (± 0.3). Ocular deviation was examined using
synoptophore. Visual rehabilitation was performed.
The results were statistically analyzed.
Results: The orthophoria before surgery in 47 patients
(59.5%) was observed. The esotropia more than 5 degrees
in 20.2% (16 cases) was estimated, the exotropia also in
16 patients (20.2%) was observed. The nystagmus in
4(5.1%) children was present. During follow-up time
strabismus angle decrease to ± 5º was noticed; the
strabismus surgery was performed in 2 cases.
Conclusion: The improvement of visual function influence
on decreasing of strabismus angle in majority of
pseudophakic children eyes. |
|
|
| Key words: |
strabismus, nystagmus,
children, developmental cataract, pseudophakia. |
|
|
|
Wstęp
Zez i oczopląs to patologie towarzyszące zaćmie dziecięcej,
najczęściej są wynikiem obniżonej ostrości wzroku. Leczenie
chirurgiczne zaćmy dziecięcej połączone z wszczepem sztucznej
soczewki wewnątrzgałkowej, dające możliwość korekcji
bezsoczewkowości, pozwala na szybszą poprawę widzenia. W wyniku
prowadzonej rehabilitacji wzrokowej patologie te mogą ulec
zmniejszeniu, jednak niektórzy pacjenci wymagają korekty
operacyjnej (1,2,3,4,5,6,7,8,9).
Cel
Celem pracy jest ocena ustawienia gałek ocznych u dzieci z
pseudofakią po usunięciu zaćmy rozwojowej.
Pacjenci i metody
Badaniem objęto 79 dzieci (ogółem 158 oczu – 105 operowanych
oczu) operowanych w wieku od 4 lat do 18 lat (średnio 9,7 roku ±
0,55). Zaćma jednostronna występowała u 25 pacjentów. U 54
dzieci z obuoczną zaćmą w 26 przypadkach operowano oboje oczu, u
28 leczonych zoperowano jedno oko. Okres obserwacji wynosił
średnio 4,2 roku. Pacjentów oceniano w zależności od jedno- lub
obustronności zaćmy, pierwotnej lub wtórnej implantacji, w
grupach wiekowych („m” grupa młodsza – wiek 4-7 lat, „s” grupa
starsza – wiek 8-18 lat) oraz w zależności od długości okresu
obserwacji („k” – okres obserwacji krótszy niż 4 lata, „d” –
okres obserwacji dłuższy niż 4 lata). Rehabilitacja wzrokowa po
wszczepieniu soczewek wewnątrzgałkowych obejmowała całą grupę
pacjentów. U 37 dzieci (46,8%) stosowano obturację i ćwiczenia
pleoptyczne, natomiast 47 dzieci (59,5%) poddano ćwiczeniom
ortoptycznym. Ustawienie gałek ocznych badano na synoptoforze.
Analiza statystyczna program STATGRAPHICS i SIMSTAT α = 0,05.
Wyniki dotyczące ostrości wzroku, niedowidzenia i widzenia
obuocznego w omawianych grupach przedstawiono we wcześniejszych
pracach (10,11).
Wyniki i omówienie
Ustawienie gałek ocznych przed zabiegiem operacyjnym
wykazało ich ortopozycję u 47 badanych (59,5%). Zez zbieżny
powyżej 5° obserwowano u 16 pacjentów (20,25%), zez rozbieżny –
również u 16 badanych (20,25%), oczopląs zaś – u 4 dzieci
(5,1%); w okresie obserwacji stwierdzono zmniejszenie się kąta
zeza do wartości ± 5° oraz zmniejszenie oczopląsu.
Autorzy (1-9) są zgodni w opinii, że zez i oczopląs towarzyszą
zaćmie dziecięcej, lecz częstość ich występowania jest bardzo
różna. Zaburzenia te związane są ze słabą ostrością wzroku i
mogą zmniejszyć się wraz z poprawą widzenia lub ustąpić.
Van Balen i wsp. (6) oceniali 27 dzieci po zabiegu wszczepienia
soczewki z powodu zaćmy urazowej. U dziewięciorga nich
stwierdzili obecność zezów – zbieżnego (4 przypadki) i
rozbieżnego (5 przypadków). Hiles i wsp. (3) u 4 dzieci w oczach
z amblyopią obserwowali obecność zeza. Spierer (5) w grupie 36
dzieci (50 oczu) z zaćmą stwierdził obecność zeza w 36%
przypadków oraz oczopląs w 11% przypadków, zaburzenia te
zmniejszały się w okresie obserwacji wynoszącym od jednego roku
do 11 lat. Hiles i wsp. (2) stwierdzili obecność zeza u 41
pacjentów (18%) – jeśli kąt zeza się ustabilizował, pacjenci
byli operowani. Zetterström i wsp. (9) podają, że u 14 badanych
dzieci (21 oczu) operowanych z powodu zaćmy rozwojowej i
wrodzonej obecność zeza wykazywało 6 oczu z niedowidzeniem. W
pracy De Vero i wsp. (12) obecność zeza przed operacją
wszczepienia soczewki wykazywało 14 spośród 19 pacjentów
afakijnych, a po operacji – 13 pacjentów. Czworo z nich wymagało
zabiegu korekcyjnego. Biglan i wsp. (13) podają, że u 11
pacjentów spośród 25 pacjentów z wszczepem wtórnym obserwowali
obecność zeza. U dziesięciorga z nich po zabiegu zez nadal był
obecny, a u 4 dzieci wykonano zabiegi korekcyjne.
U badanych przez nas dzieci przed zabiegiem operacyjnym
występował zez, zarówno zbieżny (20% pacjentów), jak i rozbieżny
(20% pacjentów). Oczopląs był obecny u 4 dzieci (5,1%). W
badaniach Chia i Martin (14) widoczny zez zbieżny lub zez
rozbieżny występowały u 24 spośród 137 pacjentów, tj. w 12,7%. W
naszych badaniach w pseudofakii jednoocznej trzykrotnie częściej
(u 9 dzieci – 36%) niż w pseudofakii obuocznej (u 3 dzieci –
11,5%) obserwowano występowanie zeza zbieżnego. Natomiast zez
rozbieżny występował u 4 badanych w obu grupach. Oczopląs był
obecny u dwojga dzieci (8%) w grupie wszczepów obuocznych. W
obserwacjach Spierera i wsp. (5) w grupach dzieci z zaćmą
jednostronną lub zaćmą obustronną zez występował u 36% dzieci,
oczopląs – u 11% dzieci. W badaniach Koraszewskiej-Matuszewskiej
i wsp. (15) u pacjentów we wczesnym okresie pooperacyjnym
obserwowano zez, w pseudofakii jednostronnej – w 73,3% oczu, a w
obustronnej – w 9,4% oczu. Porównując w naszych badaniach
wszczepy pierwotne i wtórne, możemy stwierdzić, że nieprawidłowe
ustawienie oczu występowało częściej w pseudofakii wtórnej. W
grupie wszczepów pierwotnych zez zbieżny występował u 8 dzieci
(%), a rozbieżny u 9 (13,8%) spośród 65 dzieci (12,3%).
W pseudofakii wtórnej było to odpowiednio 5 dzieci (35,7%) i 4
dzieci (28,6%) z 14 badanych (28,6%). Oczopląs obserwowano u 2
dzieci w obu grupach (tj. 2,9% i 14,3%). Zubcov i wsp. (16)
podają, że u 14 dzieci (45%) spośród 31 dzieci z wszczepami
pierwotnymi przed implantacją występował zez, u 11 pacjentów
rozbieżny, a u 3 – zbieżny. W okresie pooperacyjnym uległ on
zmniejszeniu. Podobne obserwacje poczynił Biglan (13) w
pseudofakii wtórnej. W jego badaniach u 11 badanych dzieci (44%)
stwierdzono obecność zeza, który utrzymywał się po wszczepieniu,
ale tylko u 4 pacjentów trzeba było wykonać jego korekcję. |
|
Oceniając nasze grupy wiekowe,
możemy stwierdzić, że zez występował równie często. W grupie
młodszej zez zbieżny wykazano u 8 dzieci (22%), a rozbieżny – u
7 dzieci (19%). W grupie starszej zez zbieżny obserwowano u 8
dzieci (18,6%), a rozbieżny – u 9 dzieci (20,9%). Natomiast
oczopląs częściej występował u dzieci młodszych (8,3%) niż u
dzieci starszych (2,3%). Występowanie zeza u badanych przez nas
dzieci, w kategoriach porównania grup dzieci według okresu
obserwacji, przedstawia się podobnie. W grupie o krótszym
okresie obserwacji (k) zez zbieżny odnotowano u 7 badanych
(20%), a rozbieżny – u 9 dzieci (25,7%). W grupie o dłuższym
okresie obserwacji (d) zez zbieżny obserwowano u 9 pacjentów
(20,4%), a rozbieżny u 7 dzieci (16%). Oczopląs obserwowano u 2
pacjentów w obu grupach – co stanowi odpowiednio 5,7% i 4,5%.
W badaniach Hiles (2) przed implantacją zez występował u 22
pacjentów (16%), oczopląs zaś – u 12 pacjentów (10%). W okresie
obserwacji wykonano zabiegi korekcji zeza. Według Lee i wsp.
(17) u wszystkich dzieci operowanych z powodu zaćmy dziecięcej z
wszczepem tylnym, której towarzyszył zez, doszło do jego
ustąpienia. Według de Faber i wsp. (18) oraz Weisberg i wsp.
(19) zez towarzyszący ambliopii w oczach pseudofakijnych
powinien być obserwowany, a w wielu przypadkach może być leczony
z powodzeniem.
W ocenianych przez nas grupach dzieci obecność zeza i oczopląsu
była związana z niedowidzeniem (10,11). W okresie obserwacji u
pacjentów w całej grupie uzyskano zmniejszenie kąta zeza do
wielkości ± 5° oraz zmniejszenie oczopląsu. U jednego pacjenta z
zezem zbieżnym oraz u jednego pacjenta z zezem rozbieżnym
wykonano operacyjnie korektę ustawienia gałek ocznych.
Wniosek
Poprawa widzenia wpływa na zmniejszenie kąta zeza
pseudofakijnych oczu u dzieci.
Piśmiennictwo:
1. Buckley EG, Klombers LA, Seaber JH, Scalise-Gordy A, Minzter
R: Management of the posterior capsule during pediatric
intraocular lens implantation. Am J of Ophthalmol 1993 June,
115, 722-728.
2. Hiles DA: Intraocular lens implantation in children with
monocular cataracts. Ophthalmology 1984, 91(10), 1231-1237.
3. Hiles DA, Hered RW: Modern intraocular lens implants in
children with new age limitations. J Cat Refr Surg 1987 Sep,
13(5), 493-497.
4. Rabiah PK, Smith SD, Awad HH, Al-garni A, Al-mesfer SA,
Al-turkmani S: Results of surgery for bilateral cataract
associated with sensory nystagmus in children. Am J Ophthalmol
2002 Oct, 134(4), 586-591.
5. Spierer A, Desatnik H, Rosner M, Blumenthal M: Congenital
cataract surgery in children with cataract as an isolated defect
and in children with a systemic syndrome: a comparative study. J
Pediatr Ophthalmol Strabismus 1998, 35, 281-285.
6. Van-Balen AT, Koole FD: Lens implantation in children.
Ophthalmic-Paediatr-Genet 1988 Jul, 9(2), 121-125.
7. Vasavada A, Chauchan H: Intraocular lens implantation in
infants with congenital cataract. J Cat Refr Surg 1994, 20,
592-598.
8. Yorston D, Wood M, Foster A: Results of cataract surgery in
young children in east Africa. Br J Ophthalmol 2001 Mar, 85(3),
267-271.
9. Zetterstrom C, Kugelberg U, Oscarson C: Cataract surgery in
children with capsulorhexis of anterior and posterior capsules
and heparin-surface-modified intraocular lenses. J Cat Refr Surg
1994, 20, 599-605.
10. Filipek E, Formińska-Kapuścik M, Nawrocka L,
Samochowiec-Donocik E, Pieczara E: Visual acuity and amblyopia
in pseudophakic children after developmental cataract surgery.
Polish J of Environm Stud 2006, Vol. 15, No. 6B, Part I, 65-69.
11. Filipek E, Formińska-Kapuścik M, Nawrocka L,
Samochowiec--Donocik E, Pieczara E: Single Binocular Vision in
Pseudophakic Children after Developmental Cataract Surgery.
Polish J of Environm Stud 2006, Vol. 15, No. 6B, Part I, 70-72.
12. DeVaro JM, Buckley EG, Awner S, Seaber J: Secondary
posterior chamber intraocular lens implantation in pediatric
patiens. Am J Ophthalmol 1997 Jan, 123, 24-30.
13. Biglan AW, Cheng KP, Davis JS, Gerontis CC: Secondary
intraocular lens implantation after cataract surgery in children.
Am J Ophthalmol 1997 Feb, 123, 2, 224-234.
14. Chia WL, Martin F: Childhood cataracts. Clin Exp Ophthamol
2001 Apr, 29(2), 75-80.
15. Koraszewska-Matuszewska B, Samochowiec-Donocik E, Pieczara
E, Filipek E, Papież M: Pierwotne wszczepy w zaćmie wrodzonej.
Klin Oczna 1994, (6-7), 222-224.
16. Zubcov AA, Stahl E, Rossillion B, Nutzenberger A, Kohnen T,
Ohrloff C, Stark N: Stereopis after primary in-the-bag posterior
chamber implantation in children. J-AAPOS 1999 Aug, 3(4),
227-233.
17. Lee YC, Kim HS: Clinical symptom and visual outcome in
patiens with presumed congenital cataract. J Pediatr Ophthamol
Strabismus 2000 Jul-Aug, 37(4), 219-224.
18. de Faber JTHN, Tjon-Fo-Sang MJ: Strabismus in pediatric
cataract. European Strabismological Association 2004, ISBN 90
265 1965 6.
19. Weisberg OL, Sprunger DT, Plager DA, Neely DE, Sondhi N:
Strabismus in pediatric pseudophakia. Ophthalmology 2005 Sep,
112(9), 1625-1628. |
|
| |
|
|
|
|
|
